Ο Άγιος Βαλεντίνος και η παγανιστική προέλευση της Γιορτής των Ερωτευμένων

Όπως κάθε χρόνο, έτσι και φέτος, οι ερωτευμένοι ετοιμάζονται για μία ακόμα φορά να γιορτάσουν τον έρωτα τους με γούνινα αρκουδάκια, κάρτες, λουλούδια, σοκολατάκια, κοσμήματα, σέξι εσώρουχα και ότι άλλο μπορεί κανείς να φανταστεί! Τα ερωτικά στιχάκια κάνουν δυναμική επανεμφάνιση στο Διαδίκτυο, η Γιορτή του Έρωτα πρωτοστατεί σε όλες τις τηλεοπτικές εκπομπές, που μας προτείνουν τα καταλληλότερα δώρα για το ταίρι μας, ενώ τα έντυπα προτιμούν το κόκκινο χρώμα και τα σχήματα των καρδιών για να μας βάλλουν στ κλίμα των ημερών..!
Ποια είναι όμως η πραγματική προέλευση αυτής της γιορτής?


Τα Λουπερκάλια, γιορτή της γονιμότητας στη Ρώμη

Αρχικά  επρόκειτο για ποιμενική γιορτή, καθώς ο Λούπερκους ήταν προστάτης των βοσκών και συνδεόταν με το θηλασμό και την ανατροφή του Ρωμύλου από τη Λύκαινα. Στην Ελλάδα, η γιορτή συνδέθηκε και με τον θεό Πάνα, φανερώνοντας και πάλι τον χαρακτήρα της ως γιορτή της γοιμότητας.

Η γιορτή πραγματοποιούνταν κάθε χρόνο στις απο τις 13 ως τις 15 Φεβρουαρίου στο Λουπερκάλιο, τη σπηλιά στον Παλατίνο Λόφο, όπου λέγεται ότι ανατράφηκαν τα αδέρφια Ρωμύλος και Ρώμος, από τους Λουπέρκους, ιερατικό σωματείο. Στο ιερό θυσιάζονταν κριάρια και κατσίκια.

Μετά τη θυσία, οργανωνόταν κοινή συνεστίαση μεταξύ των Λουπέρκων, όπου έρρεε άφθονος οίνος.Έπειτα, έπαιρναν τα δέρματα των ζώων που είχαν θυσιαστεί, τα φορούσαν ως ενδύματα που κάλυπταν το μισό τους σώμα και έτρεχαν ημίγυμνοι στην πόλη κρατώντας λουριά από το δέρμα των θυσιασμένων ζώων και χτυπούσαν στα χέρια όσους κατοίκους συναντούσαν, ιδίως γυναίκες, καθώς πίστευαν ότι ευνοούνταν στη γονιμότητα και στην ευτοκία.

Ένα ακόμα έθιμο της γιορτής, σύμφωνα με την "Αμερικανική Εγκυκλοπαίδεια" είναι να 

βάζουν σε ένα κουτί κλήρους με ονόματα νεαρών κοριτσιών. Οι νεαροί άνδρες διάλεγαν έτσι

στην τύχη μία κοπέλα, που τους συνόδευε στους εορτασμούς των Λουπερκαλίων, που πιθανόν περιελάμβαναν και οργιαστικές τελετές και ζευγάρωναν μαζί της για έναν χρόνο, μέχρι την επόμενη γιορτή. 

Με την πάροδο των χρόνων, καθώς οι Ρωμαίοι απομακρύνθηκαν απο το ποιμενικό παρελθόν τους, ο εορτασμός των Λουπερκαλίων παρέμεινε χάνοντας τον ποιμενικό του χαρακτήρα, διατηρώντας όμως τη σύνδεση του με τη γονιμότητα. 

Απο τα Λουπερκάλια στον Άγιο Βαλεντίνο

Τον 5ο αιώνα μ.Χ. η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, έχοντας πια αλλάξει θρήσκευμα απο την ειδωλολατρεία στον Χριστιανισμό,  και κάνοντας τα πρώτα της βήματα ως Βυζάντιο, καταργεί την γιορτή των Λουπερκάλιων και καταδικάζει τα έθιμά της ως ειδωλολατρικά. 

Η Εκκλησία προτείνει την αντικατάσταση της γιορτής με μία χριστιανική, ώστε να γίνει ομαλή μετάβαση των πιστών από τη μία γιορτή στην άλλη.
Με απόφαση του Πάπα Γελάσιου ορίζεται να γιορτάζεται στις 14 Φεβρουαρίου η μνήμη του Αγίου Βαλεντίνου, ο οποίος, σύμφωνα με την παράδοση, ήταν ιερωμένος του 3ου αιώνα που πάντρευε νεαρά ζευγάρια, παρα την αυτοκρατορική εντολή για το αντίθετο, γλιτώνοντας έτσι τους νέους από τη στρατιωτική τους θητεία!

Ένας άλλος θρύλος λέει ότι όσο καιρό ο Βαλεντίνος ήταν μέσα στη φυλακή, αρνούμενος να αποκηρύξει την πίστη του, ερωτεύτηκε την τυφλή κόρη του δεσμοφύλακά του, στην οποία μάλιστα έστειλε κι ένα γράμμα με την υπογραφή: Με αγάπη από τον Βαλεντίνο σου.

Βλέπουμε πως οι ρίζες της παγανιστικής γιορτής της γονιμότητας ήταν τόσο βαθιές, που κατέληξε και ο Βαλεντίνος να συνδεθεί τελικά, ακόμα και μέχρι τις μέρες μας, με τον έρωτα, τον ρομαντισμό, τα νεαρά ζευγάρια και όλα τα συναφή.

Με τη βοήθεια των ΜΜΕ και των οικονομικών συμφερόντων της σύγχρονης παγκοσμιοποιημένης κοινωνίας, η γιορτή του Αγίου Βαλεντίνου μετατράπηκε σε καθαρά εμπορική γιορτή των ερωτευμένων, αλλά και των ανθοπωλών, των ζαχαροπλαστών, των κοσμητοπωλών και όσων άλλων "γιορτάζουν" τον έρωτα γεμίζοντας τα ταμεία τους.

Είναι λογικό λοιπόν που οι δύο Εκκλησίες, Ορθόδοξη και Καθολική, προσπαθούν να αποστασιοποιηθούν πλέον από την γιορτή αυτή. 

Έτσι, ο Άγιος Βαλεντίνος δεν μνημονεύεται πουθενά στο ορθόδοξο εορτολόγιο και, όπως ήταν φυσικό, η ορθόδοξη Εκκλησία ποτέ δεν τον παραδέχτηκε. 

«Ο άγιος αυτός είναι για μας ανύπαρκτος. Είναι μια μυθοπλασία δυτικής προέλευσης», δηλώνουν άνθρωποι της Εκκλησίας. Με τη σειρά της και η Καθολική Εκκλησία στην αναθεώρηση του γενικού εορτολογίου της το 1969 υποβίβασε την ημέρα του Αγίου Βαλεντίνου σε τοπική εορτή, επειδή δεν γνώριζε σχεδόν τίποτα για τον βίο του, παρά μόνο ότι ετάφη στη Βία Φλαμίνια της Ρώμης στις 14 Φεβρουαρίου.

Είναι λάθος πάντως να λέγεται πως ο Άγιος Βαλεντίνος είναι άγιος της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας, αφού τον αιώνα που θεσπίστηκε η γιορτή, η Εκκλησία ήταν μία, επομένως Ορθόδοξη.

Ο Άγιος Βαλεντίνος στην Ελλάδα

Ο ξενόφερτος άγιος άρχισε να μπαίνει για τα καλά στη ζωή των Ελλήνων και η ημέρα αυτή καθιερώθηκε και στη χώρα μας ως η ημέρα των ερωτευμένων στα τέλη της δεκαετίας του ‘70 με πρωτοβουλία των ανθοπωλών.

Αυτό ήταν ασύμβατο βέβαια με την Ορθόδοξη Ελλάδα γι' αυτό και εκπρόσωποι της Εκκλησίας πρότειναν οι Έλληνες ερωτευμένοι να τιμούν και να γιορτάζουν αγίους που υπάρχουν στο ορθόδοξο εορτολόγιο.

Το 1994, ο τότε εκπρόσωπος Τύπου της Ιεράς Συνόδου, Γιάννης Χατζηφώτης, πρότεινε να καθιερωθεί ως ημέρα των ερωτευμένων η γιορτή του Αγίου Υακίνθου που τιμάται στις 3 Ιουλίου.
Στην καθιέρωση της 3ης Ιουλίου ως ημέρα του έρωτα και της ποίησης πρωτοστάτησε ο γνωστός τραγουδοποιός από τα Ανώγεια της Κρήτης, Λουδοβίκος των Ανωγείων, που μαζί με ανθρώπους του πνεύματος και των γραμμάτων προχώρησαν στην ανέγερση ενός ναού σε μια πανέμορφη τοποθεσία, σε υψόμετρο 1.200 μέτρων στον Ψηλορείτη. Μπροστά από το εκκλησάκι αυτό, που είναι το μοναδικό στην Ελλάδα αφιερωμένο στον Άγιο, κάθε καλοκαίρι πραγματοποιούνται εκδηλώσεις με την επωνυμία Υακίνθεια.
Η γιορτή όμως αυτή δεν ευόδωσε ως ημέρα των ερωτευμένων, μια και η παγκοσμιοποιημένη 14η Φεβρουαρίου συνέχισε να προβάλλεται από την τηλεόραση και τα έντυπα, με αποτέλεσμα η επίδραση των αρχαίων Λουπερκαλίων να είναι αδύνατον να καταπολεμηθεί! 

Το 2000 ο Αρχιεπίσκοπος Χριστόδουλος, στην προσπάθειά του να φέρει πιο κοντά τη νεολαία στην Εκκλησία, πρότεινε να εορτάζεται η γιορτή των ερωτευμένων στις 13 Φεβρουαρίου, ημέρα που η Ορθοδοξία τιμά τη μνήμη των Αποστόλων Ακύλλα και Πρίσκιλλας, ενός ενάρετου ζευγαριού Ιουδαίων σκηνοποιών, που ζούσε στην Κόρινθο και ασπάστηκε τον Χριστιανισμό.

Το 2016 η Πανελλήνια Ένωση Θεολόγων καταδίκασε ανοιχτά και δημόσια τις εκδηλώσεις που γίνονται στη Μυτιλήνη στις 14 Φεβρουαρίου  (όπου υπάρχουν και λείψανα του Αγίου σύμφωνα με την κοινότητα Καθολικών Μυτιλήνης), ως ειδωλολατρικές και ασύμβατες με την Ορθόδοξη Εκκλησία. 

Γιορτή των Ερωτευμένων και Χριστιανισμός

Ο εορτασμός ημερών που δεν έχουν καμία σχέση με το πνεύμα της Βίβλου, πόσο μάλλον όταν αυτές έχουν παγανιστική προέλευση, είναι ξεκάθαρο πως δεν αποτελεί συνήθεια ενός συνειδητού Χριστιανού. 

Η Παλαιά Διαθήκη βρίθει με προειδοποιήσεις του Κυρίου προς τον λαό του Ισραήλ να μην λατρεύουν άλλους θεούς, αλλά ούτε και να κάνουν τελετές και έθιμα που προέρχονται από τους άλλους λαούς. Κάτι τέτοιο είναι οπωσδήποτε αντίθετο με τη χριστιανική διδασκαλία.

Δευτερονόμιο, 7 

«Όταν Κύριος ο Θεός σου εξολοθρεύση τα έθνη απ' έμπροσθέν σου, όπου υπάγεις διά να κληρονομήσης αυτά, και κληρονομήσης αυτά και κατοικήσης εν τη γη αυτών, πρόσεχε εις σεαυτόν, μήποτε παγιδευθής και ακολουθήσης αυτούς, αφού εξολοθρευθώσιν απ' έμπροσθέν σου· και μήποτε εξετάσης περί των θεών αυτών, λέγων, Πως ελάτρευον τα έθνη ταύτα τους θεούς αυτών; ούτω θέλω κάμει και εγώ. Δεν θέλεις κάμει ούτως εις Κύριον τον Θεόν σου· διότι παν βδέλυγμα, το οποίον ο Κύριος μισεί, έκαμον εις τους θεούς αυτών· επειδή και τους υιούς αυτών και τας θυγατέρας αυτών καίουσιν εν πυρί προς τους θεούς αυτών».

Πηγές: Βικιπαίδεια, "Επιστολή", sansimera.gr